Wylinka ptasznika krok po kroku — co robić, a czego nigdy nie robić
Wylinka (ekdyza) to proces, w którym ptasznik zrzuca stary egzoszkielet, żeby urosnąć. Dla pająka jest to najbardziej niebezpieczny moment w życiu. Dla hodowcy — najbardziej stresujący, bo wygląda dokładnie tak, jakby zwierzę umierało.
Jak rozpoznać, że wylinka się zbliża
- Ciemnienie odwłoka. Odwłok staje się wyraźnie ciemniejszy, czasem prawie czarny. U gatunków z włoskami parzącymi widać ciemną, wyłysiałą plamę.
- Odmowa pokarmu. Pająk przestaje jeść — czasem na tydzień, czasem na dwa miesiące. To normalne.
- Apatia i wycofanie. Zwierzę siedzi w kryjówce, mało się rusza.
- Gruba warstwa sieci. Wiele gatunków przed wylinką buduje „matę wylinkową" — płaską warstwę pajęczyny na podłożu.
Przebieg wylinki
Ptasznik zwykle kładzie się na grzbiecie, odnóżami do góry. To wygląda dramatycznie i jest najczęstszym powodem paniki początkujących. Pająk leżący na grzbiecie nie umiera — on się linieje. Martwy ptasznik przyjmuje inną pozycję: podkurcza odnóża pod siebie, tak zwaną „pozycję zwiniętej pięści".
Sam proces trwa od 20 minut u małego slinga do kilku godzin u dorosłej samicy dużego gatunku.
Czego absolutnie nie wolno robić
- Nie dotykaj pająka podczas wylinki. Żadnego przesuwania, zaglądania z bliska, dmuchania. Przerwana wylinka kończy się śmiercią lub trwałym kalectwem.
- Nie usuwaj starej wylinki od razu. Pająk często zjada część płynów z egzoszkieletu.
- Nie karm przez 5–14 dni po wylince. Świeże kły są miękkie. Podanie karmówki zbyt wcześnie może skończyć się uszkodzeniem aparatu gębowego. Im większy pająk, tym dłużej czekaj.
- Nie zostawiaj żywej karmówki w terrarium. Świerszcz lub karaczan potrafi zaatakować bezbronnego pająka w trakcie i po wylince. To jedna z najczęstszych przyczyn śmierci ptaszników w hodowli.
Co zrobić po wylince
Zapewnij świeżą wodę i spokój. Podnieś nieco wilgotność, jeśli gatunek tego wymaga. Odczekaj wymagany czas i podaj mniejszą niż zwykle karmówkę.
Zachowaj wylinkę. To jedyna pewna metoda określenia płci — struktura zwana spermateką jest widoczna wyłącznie w zrzuconym egzoszkielecie odwłoka. Wylinkę można wysuszyć i przechowywać latami.
Kiedy się martwić
Problemy z wylinką (tzw. bad molt) zdarzają się przy zbyt niskiej wilgotności lub u osłabionych zwierząt. Objawy: pająk tkwi w połowie zrzuconego pancerza dłużej niż kilka godzin, odnóża pozostają uwięzione. W takiej sytuacji nadal nie ciągnij — delikatnie podnieś wilgotność i skontaktuj się z doświadczonym hodowcą.
Częstotliwość wylinek maleje z wiekiem. Sling linieje co kilka tygodni, dorosła samica raz na rok lub dwa.
